Historia komunikacji — 25 września 2009

W roku 2009 mija dwudziesta rocznica otwarcia linii tramwajowej do Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku, która poprawiła komunikację osiedla Leśnego z centrum miasta. Warto przypomnieć historię komunikacji z tym osiedlem.

Dekretem rady miasta z 1 kwietnia 1920 roku, włączono w granice miasta 18 gmin podmiejskich, w tym tereny leśne zlokalizowane na północ od ówczesnej trasy kolejowej do Torunia (dzisiejsza ulica Kamienna). Bydgoszcz liczyła wówczas 90 tys. mieszkańców. Powstał wówczas pomysł budowy nowoczesnej dzielnicy willowej przy Szosie Gdańskiej. Do wybuchu wojny w ten sposób zabudowano kwartał ulic: Sosnowej, Świerkowej, Modrzewiowej, Gdańskiej. Właśnie z tym powstałym wówczas osiedlem związane jest uruchomienie pierwszej linii autobusowej w Bydgoszczy – 10 października 1936 roku. Linia ta, obsługiwana autobusami marki Fiat, zaczynała się na placu przed dworcem głównym PKP i prowadziła ulicami Zygmunta Augusta, Sowińskiego, oraz Hetmańską i Świętojańską, które były wówczas dwukierunkowe. Następnie autobus skręcał w Gdańską, mijał tory kolejowe do Torunia, koszary artyleryjskie i szkołę oficerską, aby zakończyć bieg na skrzyżowaniu Gdańskiej i Czerkaskiej. Wówczas cały teren dzisiejszego osiedla (oprócz zabudowanego wówczas kwartału) pokryty był sosnowym lasem, wyciętym w znacznej części w 1950 roku.

Po przejściowej likwidacji komunikacji autobusowej w sierpniu 1939 roku, spowodowanej skierowaniem autobusów na potrzeby wojska, władze okupacyjne uruchomiły w 1943 roku trzy linie autobusowe. Linia nr 1 kursowała wówczas na trasie: Osiedle przy ul. Gdańskie- ul. Szubińska. Tabor składał się z pojazdów marki Bussing NAG, napędzanych gazem świetlnym, sprowadzonych z Elbląga.

Zaawansowane przygotowania okupanta do uruchomienia linii trolejbusowej łączącej osiedle przy Modrzewiowej z lotniskiem na ul. Szubińskiej przerwała ofensywa wojsk radzieckich. Sprowadzone zostały wówczas nawet cztery trolejbusy z niemieckiego Mannheim, a inauguracja nowej bydgoskiej trakcji miała się odbyć w styczniu 1945 roku. Nowe władze miasta zrezygnowały z tej inwestycji.

Błyskawiczny rozwój osiedla Leśnego w latach 50. i jego gęsta zabudowa w 4- piętrowe bloki sprawił, że podjęto decyzję o budowie jednotorowej nowej linii tramwajowej z mijankami prowadzącej do tej dzielnicy. Linię oznaczoną nr 10 zbudowano w czynie społecznym przy współpracy wielu bydgoskich zakładów pracy, wojska, czy nawet mieszkańców osiedla. Dokumentacja projektu powstała w rekordowym czasie jednego miesiąca. Pierwszy uroczysty tramwaj wyruszył na trasę 22 lipca 1955 roku. Za sprawą ruchliwej, czterotorowej trasy kolejowej do Torunia, (dzisiejszy ciąg komunikacyjny Artyleryjska- Kamienna) pasażerowie zamierzający dojechać na koniec linii znajdujący się przy stadionie „Zawiszy”, musieli wysiąść z jednego wagonu, który kończył tutaj swój bieg, przejść pieszo przez tory, po czym wsiąść do kursującego wahadłowo wagonu, którym docierali do celu podróży. Wagon ten po ostatnim kursie wracał do zajezdni, przejazd przez tory bowiem ograniczała tylko duża częstotliwość kursowania pociągów na tej trasie (prawie sto pociągów osobowych i towarowych dziennie, oraz duża częstotliwość kursowania linii 10. Dziesiątką mieszkańcy osiedla dojechać mogli na ulicę Długą- przez plac Zjednoczenia (Teatralny), ulicę Mostową i Stary Rynek. W wyniku braków taborowych autobusy linii 1, kursujące na Osiedle Leśne, po otwarciu linii tramwajowej skierowano na Czyżkówko. Po otwarciu mostu Bernardyńskiego w 1963 roku linię nr 10 skierowano na Babią Wieś- pętlę oddaną do użytku w związku z budową linii „Brda” w roku 1953.

Kłopotliwą przesiadkę przy ulicy Artyleryjskiej udało się zlikwidować po oddaniu do użytku kolejowej obwodnicy miasta w roku 1964, sama bocznica kolejowa istniała jednak aż do 2002 roku, kiedy przebudowano skrzyżowanie z ulicą Artyleryjską i nowo wytyczoną ulicą Kamienną.

W roku 1959, po przedłużeniu linii nr 2 od Teatru Polskiego, na osiedle Leśne wróciły autobusy, łącząc je z lotniskiem przy ulicy Szubińskiej. Następną linię autobusową – nr 9 uruchomiono w 1960 roku, która to linia pokrywając się w dużej części z linią 2, połączyła osiedle z ulicą 3 maja. Po zmianie systemu numeracji w roku 1962 linię nr 2 przemianowano na 52, a 9 na 59 – przedłużono wówczas do skrzyżowania ulic Szubińskiej i Gnieźnieńskiej. Obie linie zostały połączone w 1965 roku. Tak powstała linia 52, która do dziś pełni ważną funkcję w obsłudze komunikacyjnej osiedla.

Epizod na osiedlu odegrała linia 56bis, która z ruszając z pętli przy ulicy 22 lipca (dziś 11 listopada), przez ulicę Sułkowskiego łączyła tą część miasta ze Starówką, Miedzyniem i zakładami „Belma”. Jej trasa prowadziła (podobnie jak linii 52) między innymi ulicą Długą. Kursowała tylko w dni powszednie.

W roku 1966 za sprawą linii tramwajowej nr 6, uzyskano połączenie z Łęgnowem. Wraz z linią dzienną uruchomiono nocne połączenie „szóstki” na tej samej trasie. Przedłużono również linię nr 10 do pętli „Glinki” przy ulicy Szpitalnej.

W 1969 oddano do użytku powstały na nowej obwodnicy przystanek kolejowy Bydgoszcz Leśna, na którym do dzisiaj zatrzymują się pociągi osobowe jak i większość pospiesznych, oddano również do użytku nową pętlę autobusową, oraz budynek kas i poczekalni. Po otwarciu mostu Pomorskiego zrezygnowano z trasy „dziesiątki” przez Babią Wieś. Linię wówczas poprowadzono ulicą Jagiellońską i nowym mostem w ciągu ówczesnej ulicy Szerokiej.

W 1973 roku uruchomiono linię autobusową nr 65, dzięki której mieszkańcy osiedla zyskali połączenie z wschodnią częścią miasta. Podobnie jak dzisiaj trasa biegła ulicami Sułkowskiego, Sportową (przed budową ronda Wielkopolskiego), Powstańców Wlkp., Szeroką i Fordońską, kończąc swój bieg na fordońskim rynku, a od połowy 2007 roku na nowo wybudowanej pętli przy ulicy Styki, o nazwie „Stary Fordon”. W latach 90. wybrane kursy skierowano do pętli Mariampol.

Kolejna linia autobusowa nr 68 połączyła osiedle Leśne z zakładami pracy na Glinkach. Jej przebieg przez 30 lat praktycznie nie zmienił się.

Ważne zmiany w komunikacji tramwajowej nastąpiły pod koniec lat 80. W 1987 roku linię nr 6 skierowano na Bielawy, w zamian Leśne otrzymało połączenie z dworcem głównym PKP – do stadionu Zawiszy kursy zaczęły wykonywać tramwaje linii nr 4. Wraz ze stratą „szóstki” z Leśnego zniknęła też linia nocna na Łęgnowo. Brak połączenia nocnego ze Śródmieściem mieszkańcy odczuwali aż do 2000 roku. Osiedle straciło też linię nr 10, która od drugiej połowy lat 80. kursowała z Glinek na Bielawy.

W roku 1989 z powodu nieprzystosowania pętli tramwajowej przy stadionie Zawiszy do ruchu tramwajów typu 805N, wybudowano nowy fragment torowiska wraz z wiaduktem nad torami kolejowymi i nową pętlą Leśny Park Kultury i Wypoczynku, gdzie skierowano „czwórkę”. Pętla ta umieszczona w lesie przez wielu miłośników komunikacji miejskiej uważana jest za jedną z najładniejszych w kraju. Trasę oddano do użytku 7 grudnia 1989 roku.

Po zawieszeniu w styczniu 1990 roku z powodu zagrożenia wybuchem gazu linii tramwajowej do dworca głównego PKP, linia nr 4 została zlikwidowana, w zamian na Osiedle Leśne skierowano linie nr: 1 (Bydgoszcz Wschód), oraz 2 (Karpacka), które jeżdżą na tych trasach po dziś dzień. Dzięki powstaniu linii 75 uzyskano atrakcyjny dojazd do terenów rekreacyjnych w Myślęcinku, ulicami Modrzewiową i Gdańską z pętli linii 52, 65 i 68. Z powodu złego stanu technicznego wiaduktu kolejowego przy ulicy Gdańskiej, linia przez kilka lat jeździła objazdem ulicą Sułkowskiego, Powstańców Warszawy i Armii Krajowej. Po remoncie wiaduktu w 2008 roku linia wróciła na starą trasę, wybrane kursy skierowano ulicą Jeździecką do Podkowy.

W roku 1997 powstała linia 80, łącząc osiedle Zawisza z trasą wylotową na Inowrocław (ul. Wąbrzeska). Na osiedlu Leśnym linia kursuje od tego czasu ulicami Czerkaską i Sułkowskiego. W roku 1997 skierowano „osiemdziesiątkę” do Portu Lotniczego. Poprzez przedłużenie linii 80 ulicami Zaświat i Zygmunta Augusta w roku 2008, po 18 latach Osiedle Leśne uzyskało bezpośrednie połączenie z dworcem głównym PKP, oraz dworcem PKS – dzięki drobnej zmianie trasy przebiegu tej coraz ważniejszej dla funkcjonowania osiedla linii.

W roku 2000, w wyniku reformy nocnej komunikacji uruchomiono linię 31N w relacji Osiedle Leśne- Toruńska/ Planu 6-letniego, z punktem przesiadkowym na inne linie nocne zlokalizowanym na rondzie Jagiellonów, po dwóch miesiącach przeniesionym na pobliski plac Kościeleckich. W 2005 roku linię 31N przedłużono bezpośrednio do Łęgnowa – od 2007 jeździ trasą okrężną przez dolne Łęgnowo (Wypaleniska). Obrzeżami osiedla- ulicą Kamienną i obok UKW od kwietnia 2007 kursuje przyspieszona linia 94. Zapewnia ona mieszkańcom szybki dojazd do Fordonu, oraz alternatywne, szybkie połączenie z dworcem głównym PKP.

1 lipca 2009 roku likwidacji uległa linia 75. W jej miejsce wprowadzone zostały przedłużone, wybrane kursy wariantowe linii 52- do Myślęcinka, oraz Podkowy (Rynkowo). Dzięki trasie prowadzącej m. in. ulicą Zamczysko, uzyskano połączenie z ogródkami działkowymi przy Armii Krajowej, mimo zrezygnowania z kursów odcinkiem tej trasy prowadzącym przez las. Tego samego dnia w celu polepszenia skomunikowania z Leśnym Parkiem Kultury i Wypoczynku powstało zupełnie nowe połączenie Myślęcinka z rondem Jagiellonów. Nową linię nr 84 poprowadzono m. in. ulicami Powstańców Wielkopolskich, Armii Krajowej, Modrzewiową, Sułkowskiego i Czerkaską. Zapewnia ona również dojazd mieszkańcom Leśnego do kościoła i cmentarza na Bielawkach.

 

Tekst: Dariusz Falkowski. Zdjęcie: Mateusz Machel.

Share

About Author

Robert Reimus