Linia autobusowa nr 10 uruchomiona została w maju 1960 r. Umożliwiła mieszkańcom Czyżkówka dojazd do Śródmieścia i dworca głównego. Włączyła w zasięg funkcjonowania komunikacji miejskiej zachodnią część osiedla, docierając ul. Grunwaldzką do ul. Chojnickiej. „Jedynka” obsługiwała z kolei rejon ul. Koronowskiej. Trasę linii „10” poprowadzono od ulicy Chojnickiej, przez Grunwaldzką, Jackowskiego, Garbary, Królowej Jadwigi i Dworcową do dworca głównego PKP. Przystanek końcowy znajdował się przy ulicy Dworcowej, w sąsiedztwie budynku centrali „Ruchu”.

IKP, 26.04.2016:

26.04

W 1959 r. w obręb miasta została włączona Osowa Góra, wówczas niewielka wioska zabudowana głównie ogródkami działkowymi, położona przy rozwidleniu dróg do Nakła i Wojnowa. Dolną część osiedla przeznaczono pod budowę dzielnicy przemysłowo-składowej, a pola położone na północ od ul. Grunwaldzkiej pod budownictwo jednorodzinne.

W pierwszych dniach kwietnia 1961 roku Osowa Góra została włączona w obręb komunikacji miejskiej. Wprowadzona w ten rejon linia „10bis” była przedłużeniem zwykłej „dziesiątki” i kursowała od skrzyżowania ulic Grunwaldzkiej i Osowa Góra (dziś Kolbego) do dworca głównego PKP. Na linii „10” kursowały wówczas cztery autobusy, z których jeden (jako „10bis”) docierał na Osową Górę, z częstotliwością 45 minut.

W listopadzie 1962 r. linia „10” uzyskała numer „60”.

Układ linii autobusowych i tramwajowych w sąsiedztwie dworca głównego PKP w 1964 r.:

schemat dworzec PKP 1964

1965:

60: DWORZEC GŁÓWNY (Unii Lubelskiej/Dworcowa) – Unii Lubelskiej – Warszawska – Fredry – Dworcowa – Królowej Jadwigi (z powrotem: Dworcowa – Unii Lubelskiej) – Garbary – Jackowskiego – Grunwaldzka – CHOJNICKA

60bis: DWORZEC GŁÓWNY (Unii Lubelskiej/Dworcowa) – Unii Lubelskiej – Warszawska – Fredry – Dworcowa – Królowej Jadwigi (z powrotem: Dworcowa – Unii Lubelskiej) – Garbary – Jackowskiego – Grunwaldzka – OSOWA GÓRA

W lutym 1965 roku linię „60bis” przemianowano na „63” – powstała w ten sposób 13 już linia autobusowa w Bydgoszczy. Opisana zostanie w osobnym artykule.

We wrześniu 1966 r. przystanek początkowy linii „60” przeniesiono na nową pętlę przy dworcu PKP.

3458

Pierwsze ważne przedłużenie linii „60” miało miejsce 1 kwietnia 1970 r. Linię skierowano ul. Fredry, Hanki Sawickiej czyli Mazowiecką (z powrotem Hetmańską), Świętojańską, Alejami Mickiewicza, Powstańców Wielkopolskich i Gajową do końca, z pętlą obok Bazy Transportowej Poczty Polskiej.

Współczesny widok na starą pętlę przy ul. Gajowej wraz z zachowanym „grzybkiem” z lat 70. XX wieku:

S5008030

1971:

60: CHOJNICKA – Grunwaldzka – Jackowskiego – Garbary – Królowej Jadwigi – Dworcowa – Fredry – Sawickiej – Pomorska – Świętojańska – Mickiewicza – Pl. Weyssenhoffa – Powstańców Wlkp. – Gajowa – BIELAWY (z powrotem: Gajowa – Powstańców Wlkp. – Pl. Weyssenhoffa – Mickiewicza – Świętojańska – Hetmańska – Sobieskiego – Dworcowa – Królowej Jadwigi – Garbary – Jackowskiego – Grunwaldzka)

Pod koniec 1973 r. po raz kolejny uruchomiona została linia „60bis”. W miejsce likwidowanej linii „63” połączyła Osową Górę z dworcem głównym. Zmiany były jednak większe, ponieważ zwykłą „60” przedłużono od Chojnickiej na Osową Górę (Kolbego), z kolei linia „60bis” docierała aż do zakładów przy ul. Mińskiej, a od października 1974 do zakładów „Budomasz”. W przeciwieństwie do zwykłej „60” kursowała tylko do dworca głównego PKP.

3406

11 lutego 1975 otwarto długo oczekiwane przebicie ulicy Królowej Jadwigi do Węzła Grunwaldzkiego. Do tej pory ulica ta kończyła się bowiem ślepo na skrzyżowaniu z ulicą Garbary, a w miejscu przebicia znajdowały się kamienice. Dzięki tej inwestycji znaczącej poprawie uległa sytuacja na liniach „60” i „60bis”, które mogły zostać wycofane z wąskich uliczek Okola – Garbarów i Jackowskiego.

1975:

60: OSOWA GÓRA – Grunwaldzka – Czerwonej Armii – Królowej Jadwigi – Dworcowa – Fredry – Sawickiej – Pomorska – Cieszkowskiego – Al. 1 Maja (z powrotem: Świętojańska – Hetmańska – Sobieskiego – Dworcowa) – Mickiewicza – Pl. Weyssenhoffa – Powstańców Wlkp. – Gajowa – BIELAWY

60bis: DWORZEC GŁÓWNY – Zygmunta Augusta – Dworcowa – Królowej Jadwigi (z powrotem: Dworcowa – Fredry – Warszawska) – Czerwonej Armii – Grunwaldzka – Skośna – Puszczykowa – MIŃSKA

Zmiany przebiegu linii „60bis” na Osowej Górze prześledzić możemy dzięki planom miasta. W 1975 r. autobus przez wąską ul. Puszczykową i nieistniejący obecnie most na Flisie docierał do wąskiej, niewyasfaltowanej ul. Mińskiej. W 1977 linia była już przedłużona przez Mińską do skrzyżowania ul. Miedzianej i Srebrnej.

3426 2

Kolejnym usprawnieniem w komunikacji z Osową Górą w latach 70. była budowa wiaduktu kolejowego na ul. Grunwaldzkiej przy Czarnej Drodze.

We wrześniu 1978 r. „60” przedłużono od ul. Osowa Góra (Kolbego) do zakładów mleczarskich. Od tego momentu wraz z linią „60bis” kursowała po Osowej Górze następującą trasą: Grunwaldzka – Skośna – Podmiejska – Srebrna – Miedziana do Ołowianej. „60bis” była linią szczytową.

Linia „60bis” została zlikwidowana w 1981 r. W tym samym czasie zlikwidowano pętlę na końcu ul. Gajowej, w zamian autobusy przeniesiono na nową, zlokalizowaną przy ul. Morskiej.

1981:

60: OSOWA GÓRA – Miedziana – Srebrna – Podmiejska – Skośna – Grunwaldzka – rondo Grunwaldzkie – Czerwonej Armii – Królowej Jadwigi – Fredry – Sawickiej – Pomorska – Cieszkowskiego – Al. 1 Maja – (z powrotem: Świętojańska – Hetmańska – Sobieskiego – Dworcowa) – Al. Mickiewicza – Powstańców Wlkp. – Gajowa – Głowackiego – Kołobrzeska – MORSKA

W drugiej połowie lat 80. linię obsługiwało 18 autobusów.

Na planie miasta z 1991 roku znaleźć można już nową trasę przejazdu przez przemysłową część Osowej Góry (pętla uliczna): Srebrna – Niklowa – Ołowiana – Miedziana – Srebrna.

3604

Na planie z 1994 roku układ jest już inny: Srebrna – Kobaltowa – Ołowiana – Niklowa – Srebrna. Przystanek początkowy ulokowany był już na ul. Niklowej. Inny jest również w 1995 roku: Srebrna – Spiżowa – Ołowiana – Niklowa – Srebrna. Przystanek początkowy pozostał na ul. Niklowej.

Taki układ funkcjonuje do dziś, jednak linia „60” została zastąpiona przez „77”.

1998:

60: MORSKA – Kołobrzeska – Głowackiego – Gajowa – Powstańców Wlkp. – Mickiewicza – Świętojańska – Hetmańska – Sobieskiego – Dworcowa (z powrotem: Fredry – Mazowiecka – Pomorska – Cieszkowskiego – Gdańska) – Królowej Jadwigi – Focha – Grunwaldzka – Skośna – Podmiejska – Srebrna – Spiżowa – Ołowiana – OSOWA GÓRA (z powrotem: Niklowa – Srebrna)

W 1996 r. na linię „60” wyjechał pierwszy niskopodłogowy Jelcz M181MB.

3624a

1 kwietnia 2009 linia „60” uległa likwidacji. Połączona została z linią „71”.

Linia „60” na zupełnie nowej trasie powróciła 4 kwietnia 2015 roku, gdy ZDMiKP w dni wolne uruchomił (gdy nie kursuje linia autobusowa nr 59) linię autobusową nr 60 w relacji:

RONDO JAGIELLONÓW – 3 Maja – Markwarta – Rondo Ossolińskich – Sieńki – Skłodowskiej-Curie – Łęczycka – Kazimierza Wielkiego – Planu 6-letniego – Wojska Polskiego – KAPUŚCISKA.

Bilety okresowe zakupione na linię autobusową nr 59 honorowano w linii autobusowej nr 60.

3548

Ostatnia zmiana miała miejsce 16 stycznia 2016 r., gdy w życie wprowadzona została nowa siatka połączeń, związana z otwarciem nowej linii tramwajowej do Fordonu. Linię „60” skierowano z Błonia do pętli przy ul. Morskiej. Po 7 latach przerwy „sześćdziesiątka” powróciła więc na Bartodzieje. Kursuje również w dni robocze do godz. 19:00, łączące ze sobą dwa duże osiedla – Błonie i Bartodzieje.

2017:

60: OSIEDLE BŁONIE – Szubińska – Pl. Poznański – Grudziądzka (z powrotem: Wierzbickiego – Poznańska) – Nowy Rynek – Wały Jagiellońskie – Zbożowy Rynek – Bernardyńska – rondo Jagiellonów – 3 Maja – Markwarta – Sieńki – Moniuszki (z powrotem: Ossolińskich – Pl. Weyssenhoffa – Powstańców Wlkp. – Paderewskiego – Staszica) – Skłodowskiej-Curie – Bałtycka – Głowackiego – MORSKA

3477

Dariusz Falkowski

zdjęcia: Piotr Tomasik

Share

About Author

Dariusz Falkowski